شورای سردبیری واشنگتنپست در یادداشتی به ترامپ توصیه کرده است که به جای توافق، سیاست مهار حکومت ایران را پیش بگیرد.
در این یادداشت آمده است: معامله کردن با حکومتی که دست به کشتار میزند، هیچگاه ایده خوبی نبوده است. دادن پول بیشتر به ایران، رفتارهای نامطلوب این کشور را پاداش میدهد و منابع مالی دور بعدی بیثباتی و هرجومرج را فراهم میکند. زیرکترین معاملهگر کسی است که بداند چه زمانی باید از میز معامله بلند شود و کنار بکشد.
این مقاله با اشاره به اینکه حکومت ایران هنوز تحت تاثیر جنگ سقوط نکرده و تهدید موشکی و نیروهای نیابتیاش کماکان برقرار است و در مقابل ذخایر تسلیحاتی آمریکا کاهش یافته مینویسد: اما آمریکا همچنان چندین اهرم فشار در اختیار دارد. استفاده از آنها مستلزم کنار گذاشتن این تصور است که دستیابی به توافق با ملاها مطلوب یا حتی ضروری است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، مشهور است که جهان را از دریچه توافق و معامله میبیند. او در بازار املاک نیویورک رشد کرد؛ جایی که معاملهگری معیار موفقیت بود. ترامپ همین منطق را به سیاست خارجی نیز تعمیم داده است: همواره در برابر دشمنان و متحدان، در کنار تهدید، مشوقهایی نیز قرار میدهد.
از نگاه ترامپ، خودِ توافق پیروزی است. این رویکرد گاهی برای او نتیجه خوبی داشته است؛ توافقهای ابراهیم، که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ به عادیسازی روابط اسرائیل با چهار کشور عربی انجامید، عمدتا تاکنون پابرجا ماندهاند. اما همین رویکرد در قبال ایران ترامپ را به بنبست کشانده است.
نویسندگان این مقاله مینویسند که جنگ موجب فروپاشی نظام حاکم بر ایران نشد و موشکهای ایران همچنان تهدیدی جدی برای سراسر منطقه هستند و نیروهای نیابتی این کشور نیز همچنان فعالاند. برنامه هستهای ایران در حملات تابستان گذشته و بمبارانهای مجددی که از فوریه آغاز شد، بهشدت عقب رانده شده است، اما درگیریهای پس از آن، انگیزه ایران برای دستیابی به بمب هستهای را افزایش داده است. دولت ایران اکنون نیز مدعی کنترل بر تنگه هرمز است.
هسته اصلی تفاهمنامهای که در ژوئن میان آمریکا و ایران تنظیم شد، بر مبنای یک معامله بود: ایران اجازه عبور کشتیها از تنگه هرمز را بدهد و در مقابل، تحریمها و محاصره فلجکنندهای که ترامپ اعمال کرده بود، لغو شود.
اما متن این توافق یک پرسش کلیدی را مسکوت گذاشته بود: چه کسی تنگه را اداره میکند؟
واشنگتنپست مینویسد، ایران معتقد بود میتواند برای کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند تعیین تکلیف کند و قصد داشت از آنها «هزینه خدمات» دریافت کند. تهران در ماه مه برای اجرای این طرح، «سازمان تنگه خلیج فارس» را ایجاد کرد. ترامپ این مسئله را نادیده گرفت و با این حال تفاهمنامه را امضا کرد. پس از آنکه ایران در ژوئیه به کشتیهایی که از تنگه عبور میکردند شلیک کرد، ترامپ دوباره به جنگ روی آورد.
ازسرگیری درگیریها واقعیتهای میدانی را تغییر نداد. ایران همچنان از بازدارندگی آمریکا نترسید و به شلیک به کشتیها ادامه داد. از سوی دیگر، تردید ترامپ در قرار دادن نیروهای آمریکایی در معرض خطر، به تندروهای ایران این پیام را منتقل کرد که او حاضر نیست درگیری را بیش از این تشدید کند.
به نوشته واشنگتنپست، محاصره دریایی آمریکا اقتصاد ایران را ویران کرده و ارزش پول ملی این کشور را بهشدت کاهش داده است. مذاکرهکننده ارشد حکومت ایران نیز اذعان کرده که صادرات نفت بهشدت سقوط کرده است. تحریمها همچنان برقرارند و دهها میلیارد دلار از داراییهای ایران نیز همچنان مسدود است. تهران آخر هفته گذشته با قرار دادن لغو تحریمها در صدر فهرست جدید مطالبات خود، اهمیت همین اهرم فشار را تأیید کرد.
تصرف تنگه هرمز از سوی ایران را میتوان نوعی گروگانگیری دانست، اما گروگان از پیش هدف گلوله قرار گرفته است. بازارها عملا بسته شدن تنگه را در قیمتها لحاظ کردهاند. قیمت نفت، هرچند بالاست، اما فاجعهبار نیست.
علاوه بر این، تأمینکنندگان نفت در حال دور زدن این مشکل هستند. دولت ترامپ مدعی است که اکنون روزانه ۵ تا ۷ میلیون بشکه نفت از طریق خطوط لوله ارتقایافته و پایانههای جدید صادراتی از منطقه خارج میشود. عربستان سعودی نیز در حال تشکیل ائتلافی چندملیتی برای حفاظت از کشتیرانی در دریای سرخ در برابر نیروهای نیابتی ایران است؛ اقدامی که واشینگتن باید با ارائه پشتیبانی اطلاعاتی و فرماندهی از آن حمایت کند.
نویسندگان واشنگتنپست مینویسند، مهار حکومت ایران کارآمد است. آمریکا باید محاصره خود را به شکلی پایدارتر ادامه دهد؛ به این معنا که تعداد کشتیهایی را که مستقیما اقدام به توقیف محمولهها میکنند کاهش دهد و در عوض، هر کسی را که نفت ایرانیِ عبورکرده از محاصره خریداری میکند، تحریم کند. داراییهای مسدودشده حکومت ایران نیز باید همچنان مسدود بمانند. همچنین نیروهای نیابتی ایران در یمن، عراق، لبنان و غزه باید بهطور مستمر سرکوب شوند.
مهمتر از همه، ترامپ باید تهدید به تشدید قابلتوجه درگیری را روی میز نگه دارد؛ بهویژه اگر ایران حتی کوچکترین گامی برای بازسازی برنامه هستهای خود بردارد.
ترجمه و خلاصه شده از یادداشت شورای سردبیری واشنگتنپست
